 ABD’li yatırım bankası Lehman Brothers’ın iflası ve sigorta şirketi AIG’nin Fed’den acil fonlama istemiyle artan global kaygılar piyasaları allak bullak etti.
Bu gelişmeler sonrası dünya borsaları altüst oldu.
Şimdi herkes bu kargaşannın ne zaman ve ne kadar zararla atlatılabileceğini düşünüyor.
Peki bu seviyelerden Borsa‘da almak mı mantıklı, satmak mı?
Bu kriz daha ne kadar devam eder?
Bu seviyelerden dolar, bono, hisse senedi alınır mı?
Tüm bu soruların yanıtlarını ve diğer tüm merak edilen ekonomik soruları uzman analistler köşelerinde şu şekilde kaleme aldı;
|
SALİH NEFTÇİ: TÜRK YATIRIMCISI NE YAPMALI?
Amerikan filmi seyretmekle insan bazen kendisini spiderman vs. sanabilir… Kendisini kaptırıp gerçeği unutabilir. Uluslararası piyasalarda olanlar da böyle. Dışarıda yaşananların bizim yatırımcıyı ciddi biçimde ilgilendirdiği doğru. Parasal bakımdan da kazanç veya zarara yol açabilir.
Ama yine de…
Fazla ağlayıp dövünmek de gerekmiyor. Bizim Türk yatırımcısının dertleri başka.
“Yatırımcı ne yapmalı” sorusuna yatırımcı kendisi karar verecek.
Bizim yapacağımız tek şey yatırımcıya yararlı olabilecek yorumları iletmek.
Kısa bir özet şöyle.
1. Paniğe kapılmayın, söylenenlere bakmayın. Bu olay Bear Stearns olayından da daha az korku yarattı. Profesyoneller arasında panik çok daha az…
2. Bu yorum bizim piyasalar için de geçerli. Doğru, Borsa dün “acayip” düştü. Ama bizde borsa her zaman acayip düşer veya acayip yükselir. Dünyanın en yüksek volatilitesine sahip piyasalardan birisidir ve volatilite fazla bir bilgi de vermez.
3. Bizim piyasaların gerçek riski hisse senetlerinden değil, TL’nin gidişinden anlaşılır. Burada da elbette dün bir poziyonları cover etme çabası vardı. Ama geçmiş paniklerin yanında devede kulak kalıyordu.
4. Ve faiz…Bizim bonolara da nispeten az satış geldi. Faizler fazla kıpırdamadı.
5. Kısacası…Ankara bütçe dengesini sıkı tutsun bu böyle devam eder.
Şimdi bu görüşlerimizi açıklayalım…
Dışarıdaki paniğin büyütüldüğü kadar olmadığı iddiasını savunmak çok kolay. Elimizde kredi endeksleri var. Örneğin iTraxx Europe. İflas sigortasının ortalama maliyeti.
Gidişi yanda. Üç önemli dönemi gösteriyoruz. Yeşil daire krizin başlangıcı. Mor daire Bear Stearns olayındaki stres…Grafiğin sonundaki ok da dünkü durum.
Yanlış mı değerlendiriyoruz acaba, ama bize öyle geliyor ki…
iTraxx Europe endeksi Lehman olayına bir şok olarak bile bakmamış. Endekste bir sıçrama yok.
Elbette endeks yanılabilir. Ama bizim berber bile Lehman’ın başına gelenleri gayet iyi biliyordu. Sanmıyoruz.
Gelelim TL’ye
TL volatilitesi yandaki grafikte görülüyor. Burada da durum aynı. Dün volatilite yüzde 16.75′te. Oysa Bear Stearns olayında yüzde 22′imiş. “Fazla bir fark yok” diye bakılablir. Ama unutmayın ki volatilitenin ortalaması zaten 14.9.
Kısacası…
Dünkü olay TL’ye de fazla stres getirmemiş.
Sonuç
Elbette deneblir ki…
“Hoca normal, tekrarlaya tekrarlaya insanlar krizi kanıksadı.”
Doğru. Ama zaten “fazla paniklemeyin” derken biz de bunu kastediyoruz. Ortada “bilinmeyen” fazla bir şey yok. Bir şey biliyorsanız elbette ona göre hareket edin. Ama bizim gördüğümüz kadarıyla dışarıda da artık başkalarının bilmediği şeyleri bilen kalmadı.
Her şey ortada.
Biraz hayal kırıklığı yaratabilir ama biz yatırımcıya filmin sonunu söyleyeceğiz.
“Fazla heyecanlanmayın.
Seyrettiğiniz filimde katil tahmin ettiğiniz gibi…Evin uşağı.“
ALİ AĞAOĞLU: HAPLAR
Son günlerdeki hızlı gelişmelerden dolayı kimsenin uzun yazıları okumaya ne vakti, ne de tahammülü var! Herkes “hap gibi” bilgi/yorum peşinde.
Herkesin sordukları :
1- Alalım mı, satalım mı ?
2- Bu kriz daha devam eder mi ?
3- Bu seviyelerden bono/döviz/hisse alınır mı ?
Istediğim sorudan başlayabileceğim varsayımıyla;
2- Bu kriz daha devam eder. Başında değiliz. Ancak henüz daha dibi de görmüş değiliz. Görülecek “füme” günler daha var.
1- Akşam yatağınızda nasıl rahat uyuyacaksanız ona göre alın veya satın. Haa bir de ertesi sabah hayıflanmayacağınız (ister Lehman batsın, ister AIG çıksın…) pozisyonlarda olun.
3- Bononun, dövizin ya da borsanın alım/satım seviyeleri aynı olmayabilir !
Bonoyu dolar/YTL kuru 1.27′yi geçerse, hemen almayıp, 20.05 bileşik seviyesini beklemekte fayda var. Ya da 1.2690 geçilmemiş buna karşın 19.65 görülmüş ise bu seviyelerden bonoyu kaçırmamak iyi olur. (seans öncesi hem bono hem de döviz için iki hap ! !) Dolarda 1.27 kırılırsa zayıf bir 1.29 direnci var. sonrasında ufukta 1.35 görünüyor ki; ona daha zaman var gibi.
Bu arada IMKB 100 için kritik seviyeler gündemde. Dolar bazında son düşüş sırasında görülen 2.63 cent seviyeleri kritik. (yine aç karnına, pardon seans öncesi bir hap) bu seviye ilk denemede aşağı geçilmeyebilir. 1.27 dolarda geçilmediği durumda; 33,400-700 endeks seviyelerinden; bir önceki dip olan 32,645′i beklemeden; kısa vadeli tepki için alım denenebilir. (Kur faktöründen dolayı… Yine de ısrarcı olmamakta fayda var !)
Yok eğer 36,500′lerde olduğu gibi 2.63 cent seviyeleri hızlı aşağı geçilirse, 2.25 cent seviyeleri gündeme gelecektir. (haftada bir alınacak haplardan…) 2.63′ün kırılması borsalarda önemli bir direncin kırılması anlamına gelecektir ki, dikkatli olmakta fayda var.
Amerikan piyasalarının göstergeleri; Dow Jones’ta ilk hedef 10,600 (+/- 100 puan). Ancak ‘dandik’ sayılabilecek DJI’nın yanı sıra daha “harbi” olan S&P 500′e baktığımızda 1,080 seviyesi kritik seviye olarak önümüze çıkıyor.
Bunlardan yola çıkarak ürettilen ‘haplar’ :
a- S&P 500 1,080′e geldiğinde uzun vadeli pozisyonlar için alıma başlanabilir.
b- Dow Jones’ta ilke hedef 10,600 (+/- 100 puan). 1,080 S&P görülmesi durumunda, 9,750 bile gündeme gelebilir.
c- Dolar/euro paritesi kısa vadede; euro aleyhine olsa da; ABD cari açığını kapatacak tarzda hareket etmeyebilir. Orta/uzun vadede 1.3650 ilk hedef.
Hapları içeren “reçete” bile uzun oldu.
Son Yorumlar